Huy Đức và Trần Đình Triển: Những tiếng thét không thể câm lặng!

Bình luận của Blogger Trần Hiếu Chân 2024.06.13 - RFA

Nhà báo độc lập Trương Huy San (Huy Đức- trái) và Luật sư Trần Đình Triển (phải). VOV

Bắt cóc Huy Đức và Trần Đình Triển, Chủ tịch nước Tô Lâm muốn cảnh báo các tiếng nói phản biện phải câm lặng thời ông ‘lên ngôi’. Hai nhà hoạt động đại diện cho các nhân sỹ trí thức yêu nước già dặn, cao niên đã lên tiếng vì những gì tốt đẹp thời đại mới đang vẫy gọi!

Bắt cóc giữa thanh thiên bạch nhật

Từ đầu tháng, cư dân mạng trong và ngoài Việt Nam hầu như đều thống nhất với nhau, ‘sự bốc hơi’ hôm 1/6/2024 đối với nhà báo Huy Đức và luật sư Trần Đình Triển, là một cuộc bắt cóc giữa ban ngày. Nếu chịu khó rà soát kỹ, đấy chẳng phải là vụ ‘human kidnap’ đầu tiên giữa thủ đô ngàn năm văn hiến (1). Không chỉ bây giờ mới xẩy ra chuyện bắt cóc công dân. Ngay cách đây tám năm, Bộ trưởng Công an Tô Lâm cũng đã liên đới tới một vụ bắt cóc người Việt từ Đức về nước, bất kể những hệ lụy về ngoại giao (2). Lần này bắt Huy Đức và Trần Đình Triển, Đại tướng Tô Lâm muốn cảnh báo các tiếng nói phản biện phải câm lặng thời ông ‘lên ngôi’. Cùng với việc bắt các nhà phản biện xã hội, Tô Đại tướng cũng tiến hành ngay các hoạt động để thâu tóm quyền bính. Sáng 12/6/2024, tại Hội nghị Tổng kết 40 năm đổi mới, ông Tô Lâm đã phát biểu như một Chủ tịch nước kiêm Tổng bí thư (3). Với việc bắt khẩn cấp hai nhà hoạt động nổi tiếng, Tô Đại tướng công khai thách thức dư luận cả trong nước lẫn quốc tế.

Hơn tuần nay, sau khi báo chí Nhà nước được phép loan tin theo công thức quy định sẵn từ Bộ Công an, dư luận lại phân mảnh thành các luồng đối nghịch nhau, về nguyên nhân vụ bắt cóc nói trên. Cho đến nay, thậm chí sẽ còn kéo dài thời gian nữa, một bộ phận KOLs hả hê việc Huy Đức và Trần Đình Triển bị công an bắt khẩn cấp. Đại diện của luồng dư luận này là những ai? Theo Blogger Đoàn Bảo Châu, thành phần này gồm những kẻ thô bỉ và ‘tiết kiệm não’, tâm địa hẹp hòi, đội lốt dân chủ giả tạo, chỉ ‘khoát nước theo mưa’, ‘gió chiều nào che chiều đấy’ (4). Tuy nhiên, đa phần các KLOs lại có nhận định rất khác. Phần lớn các bài viết từ những cây bút này là sự ngưỡng mộ, ngợi ca và đánh giá cao cả nhà báo đã thành danh Huy Đức lẫn luật sư của người nghèo Trần Đình Triển.

Tuần lễ trước hôm bị ‘bốc hơi’, một cách trực giác, người viết bài này có nói chuyện trên điện thoại với Huy Đức. Trước nay, chúng tôi thường kiệm lời qua phôn, vì cả hai đều ý thức, máy của chúng tôi lúc nào cũng có thể bị nghe trộm… Vì thế, đến giờ này, tôi vẫn chưa hết ngạc nhiên. Hôm ấy, chúng tôi ‘buôn’ tới hai mươi phút. Cuộc nói chuyện khá dài ấy xoay quanh ‘Bên Thắng Cuộc’ (5). Không thể viết ra đây nội dung cuộc ‘chém gió’ ấy, vì chẳng muốn cung cấp thêm một lý cớ để những ngày này, tại B14 – Trung tâm thẩm vấn quốc gia khét tiếng – an ninh lại hành hạ Huy Đức bạn tôi. Trước khi gác máy, Huy Đức hẹn, cuối tuần, sau Café thứ Bảy, chúng mình gặp nhau anh nhé! Tôi cười buồn, chưa biết giải thích cách nào, vì hoàn cảnh bây giờ của tôi cũng chưa thể thực hiện được lời mời ấy.

Các hiệu ứng từ vụ bắt cóc…

Thật khó có thể tóm tắt hết các ý kiến đánh giá tích cực về Huy Đức và Trần Đình Triển. Theo Facebooker Thông Cào, một trong những bài có thể nói ‘hay không thể tả’, là từ một phụ nữ, cô giáo Nguyễn Thị Tịnh Thy, viết về Huy Đức. Và Thông Cào tự xỉ vả, đám đàn ông nên cảm thấy xấu hổ trước cô Thy. Nghe nói cô là dân Huế, bà xã của một ‘quan làm báo’ (6). Phu nhân của một quan lớn làm báo mà dám bày tỏ chính kiến công khai như thế, thì rõ ràng, với việc bắt Huy Đức và Trần Đình Triển, Tô Đại tướng đừng hòng ép những tiếng thét phản biện câm lặng vĩnh viễn! Chắc chắn số đông sẽ chia sẻ cùng cô Thy, ‘Bên Thắng Cuộc’ là bộ sách về lịch sử Việt Nam sau 1975 do một cá nhân thực hiện với nhiều thông tin chân thật, thái độ khách quan và công bằng nhất. Đây là bộ sách đầu tiên không thuộc quan sử mà thuộc tư sử (cá nhân tự viết), dựng lên một diện mạo đất nước từ năm 1975 đến cuối thập niên 1990, với tất cả những điều được – mất, bằng quan điểm viết sử kinh điển từ ngàn xưa: ‘Thuật nhi bất tác’, chép sử chứ không phải ‘sáng tác’ sử, không tô hồng hay bôi đen hiện thực, không bị chi phối bởi uy vũ và danh lợi (7).

Cái bóng cao của Huy Đức trên các trang mạng xã hội cũng không hề lấn lướt hình ảnh của luật sư Triển. Đáp lại việc VOA đề nghị đưa ra bình luận về động thái của chính quyền Việt Nam bắt giam Luật sư Triển và nhà báo Huy San, hôm 10/6, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ bày tỏ: ‘Chúng tôi thường xuyên kêu gọi Việt Nam tôn trọng và bảo vệ nhân quyền và các quyền tự do cơ bản cho tất cả mọi người tại Việt Nam, phù hợp với các nghĩa vụ và cam kết quốc tế của mình, và trả tự do cho tất cả những người bị giam giữ bất công’ (8). Trên toàn cầu, các tổ chức phi chính phủ và tổ chức giám sát đã bày tỏ mối quan ngại về sự suy thoái của quyền tự do báo chí ở Việt Nam vì Điều 331 (Bộ luật Hình sự) và Nhà nước do cựu Bộ trưởng Công an Tô Lâm lãnh đạo, sau khi ông được thăng chức Chủ tịch nước vào tháng rồi’, vẫn theo Jurist.org. Tổ chức ICJ chuyên bảo vệ quyền lợi cho giới luật sư nói với Đài VOA: ‘Điều này tiếp tục xu hướng đáng quan ngại ở Việt Nam về các cuộc điều tra và tố tụng hình sự không đúng chuẩn mực đối với các luật sư nhân quyền theo Điều 331 mơ hồ, không chính xác và quá rộng’ (9).

Sau ‘tiếng còi’ của Ban Tuyên giáo vốn đã bị an ninh hóa, tất cả truyền thông ‘lề phải’, kể cả những tờ báo lớn nơi Huy Đức từng tác nghiệp, đều đưa cùng một nội dung y chang: ‘Ngày 7/6, Cơ quan an ninh điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam ông Trương Huy San (hay còn gọi là Osin Huy Đức); Huy Đức bị điều tra về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ…’ (10) Điều nghịch lý thứ nhất, ở Việt Nam làm gì có ‘tự do’, ‘dân chủ’ mà lợi dụng? Điều nghịch lý thứ hai, cả Huy Đức lẫn Trần Đình Triển đều thuộc diện ‘Người Cao Tuổi’ (mà 6/6 là ngày kỷ niệm), lại cùng bị bắt cóc ngay trong ‘Ngày Quốc tế Thiếu nhi Việt Nam’ (1/6). Thật quá trớ trêu! Kiếp nạn đổ lên vai hai nhà hoạt động nói trên, đại diện cho các nhân sỹ trí thức yêu nước già dặn, cao niên chỉ lên tiếng vì những gì tốt đẹp mà một kỷ nguyên mới đang vẫy gọi! Một xã hội khi không còn các nhân sỹ trí thức yêu nước lên tiếng phản biện thì xã hội ấy liệu có chết lâm sàng?

Đúng như cô giáo Thy khẳng định, ba chữ ‘Bên Thắng Cuộc’ là bản quyền của Huy Đức. Bất kỳ ai, để lại cho đời một định danh, một thuật ngữ, thành ngữ, điển cố… như thế là đủ để xác định được tên tuổi của mình với thiên hạ (11). Những học giả tên tuổi trên thế giới như Giáo sư Shawn McHale, Đại học George Washington, cũng nhận xét: ‘Sự ấn hành tác phẩm ấy là sự kiện lớn’. Giáo sư Hồ Tài Huệ Tâm từ Đại học Harvard dự đoán ‘không ai viết về Việt Nam sau 1975 lại có thể bỏ qua những thông tin trong cuốn sách’. Tiến sĩ Kinh tế Lê Sỹ Long, Đại học Houston, Hoa Kỳ thì cho rằng, ‘đổi mới và sự tươi mới từ cuốn sách của Huy Đức đến từ khả năng vận dụng báo chí của ông để tường thuật một sự kiện chính trị mà đi kèm là các yếu tố về ‘tính khả tín và ‘độ tin cậy, dựa vào các sự kiện lịch sử có sẵn, các phóng sự, hồi ức và các cuộc phỏng vấn...’ (12). Sự đời, nói như cô giáo Thy, đôi khi án phạt lại là xác tín, là vòng nguyệt quế cho nhân cách của một con người. Những người yêu lẫn ghét, đều không làm được như các anh. Trong ván cờ người, ván cờ đời, ván cờ đạo nghĩa, Huy Đức và Trần Đình Triển rõ ràng đã là ‘Bên Thắng Cuộc’ (13).

___________

Tham khảo:

(1) https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/activist-nguyen-tien-trung-tells-about-his-escape-from-pursuit-by-vietnamese-authority-12182023120012.html

(2) https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/nguyen-phu-trong-named-in-the-trial-of-suspect-related-to-trinh-xuan-thanh-case-11142022125417.html

(3) https://baochinhphu.vn/chu-tich-nuoc-to-lam-chu-tri-phien-hop-thu-ba-ban-chi-dao-tong-ket-40-nam-doi-moi-102240612150228577.htm

(4) https://thuymyrfi.blogspot.com/2024/06/oan-bao-chau-nhung-ai-ha-he-voi-tin.html

(5 và 12) https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%AAn_th%E1%BA%AFng_cu%E1%BB%99c

(6) https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02V4VUAciRhthXMBPWGEb3VUmZVdYas2M3KHwNuuDUMky7hbzyVLHWvt3PbJpn8rP9l&id=100024722048900

(7và 11) https://www.facebook.com/tinhthy.nguyenthi/posts/pfbid02qCiMmVg1qCsz9XKzTFRTRUk8quq4Bu16TsQkh6RATP93E9jJ6sz1QML3fpbt6mREl

(8 và 9) https://www.voatiengviet.com/a/bat-giam-luat-su-tran-dinh-trien-viet-nam-to-ro-khong-chap-nhan-tieng-noi-chi-trich-phan-bien/7650903.html

(10) https://tuoitre.vn/bat-ong-truong-huy-san-osin-huy-duc-va-ong-tran-dinh-trien-20240602083151396.htm

(13) https://www.facebook.com/tinhthy.nguyenthi/posts/pfbid0mXResy1voPwBzB1NY24v3bdznphsz7QrPM69fWCnzPZ47XnoRwn4UDuVr1cYo51ul

* Trần Hiếu Chân là một blogger, đồng thời cũng là nhà báo độc lập tích cực tham gia vào mạng lưới xã hội đấu tranh vì tự do báo chí, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam. Blogger này cũng là một trong những nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế và đường lối ngoại giao của Việt Nam và các nước ASEAN.

Một năm sau vụ tấn công ở Đắk Lắk: Ông Y Quynh Bdap bị bắt ở Thái Lan và có thể bị dẫn độ về nước

2024.06.12 - RFA

Ông Y Quynh Buon Dap trong trang phục dân tộc trong bức hinh chụp ngày 11/4/2024. Facebook Y Quynh

Một nhà hoạt động nhân quyền người Thượng đang tị nạn tại Thái Lan bị cảnh sát nước này bắt giữ và có nguy cơ bị trục xuất về Việt Nam, nơi ông phải đối diện với bản án 10 năm tù vì bị cáo buộc liên quan đến vụ tấn công khủng bố ở Đắk Lắk.

Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan bắt giữ ông Y Quynh Bdap (hay còn gọi là Mathew) hôm 11/6, tròn một năm sau vụ hàng chục người Thượng tấn công vào hai trụ sở cơ quan công quyền ở huyện Cư Kuin, Đắk Lắk làm chín người thiệt mạng trong đó có sáu cán bộ và công an, và ít nhất ba người tham gia vụ việc bị bắn chết hoặc tự sát.

Ông Y Phic Hdok, thành viên sáng lập của tổ chức Người Thượng vì Công lý (MSFJ) cùng với ông Y Quynh cho hay, ông nhận được tin nhắn từ ông Y Quynh Bdap thông báo về việc bị cảnh sát bắt giữ ở Bangkok vào ngày 11/6 với vỏn vẹn dòng tin: "Anh đã bị bắt rồi."

Ông Y Phic kêu gọi Chính phủ Thái Lan tôn trọng các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế và từ chối yêu cầu dẫn độ trái pháp luật của Việt Nam đối với ông Y Quynh và các thành viên khác của MSFJ. Ông nói với RFA:

"Ông Y Quynh đã được UNHCR công nhận tư cách tị nạn chính trị, nên Thái Lan có nghĩa vụ bảo vệ quyền của ông. Tôi kêu gọi Thái Lan đứng lên bảo vệ các nguyên tắc nhân quyền và pháp quyền, từ chối yêu cầu bất hợp pháp của Việt Nam về việc trả đũa các thành viên MSFJ.”

Một phóng viên của RFA ở Thái Lan cho biết theo nguồn tin không chính thức từ Cảnh sát Thái Lan, ông Y Quynh bị bắt giữ vào lúc 9 giờ tối ngày 11/6. Theo nguồn tin này, ông sẽ bị đưa ra toà xét xử vào ngày hôm sau về cáo buộc “lưu trú quá hạn.”

Một đại diện của tổ chức nhân quyền có trụ sở ở Bangkok không nêu danh tính vì lý do an toàn cho biết, một quan chức ở Cục Quản lý xuất nhập cảnh Thái Lan xác nhận đang xử lý yêu cầu dẫn độ Y Quynh Bdap từ Chính phủ Việt Nam.

Phóng viên gọi điện cho ông Surasak Surinkaew, Phó Tư lệnh Điều tra của Cục xuất nhập cảnh Thái Lan để hỏi về vụ việc, tuy nhiên quan chức này không bắt máy.

Phóng viên gửi email cho Văn phòng Cao uỷ Tị nạn Liên Hiệp quốc (UNHCR) và Văn phòng Cao uỷ Nhân quyền Liên Hiệp quốc (OHCHR) ở Bangkok để hỏi thông tin về nhà hoạt động Y Quynh Bdap. Chỉ có UNHCR phản hồi rằng cơ quan này không cung cấp thông tin cá nhân của người tị nạn.

Phóng viên cũng gửi câu hỏi chất vấn tới Bộ Ngoại giao Việt Nam nhưng cũng chưa nhận được ngay phản hồi. Cơ quan này thường không trả lời email của RFA.

Đàn áp xuyên quốc gia

Ngay sau khi ông Y Quynh Bdap bị bắt giữ, ông Christopher MacLeod - một luật sư người Canada chuyên về kiện tụng xuyên biên giới, gửi thư tới Đại sứ Canada tại Thái Lan và Văn phòng UNHCR tại Canada, để thông báo về vụ bắt giữ này.

Theo nội dung thư, luật sư Christopher MacLeod cho biết, ông Y Quynh Bdap được Đại Sứ quán Canada phỏng vấn vào ngày 10/6 liên quan đến yêu cầu tị nạn.

Ông được nhân viên của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) thuộc Liên Hiệp Quốc đưa đến Đại sứ quán Canada để tham dự cuộc phỏng vấn, và chở ông đến một nơi an toàn để chờ quyết định của phía Canada.

Ông bị cảnh sát bắt vào tối hôm sau với cáo buộc “lưu trú quá hạn” trong khi Chính phủ Việt Nam đề nghị phía Thái Lan trục xuất ông về nước.

Luật sư Christopher MacLeod đề nghị Đại Sứ quán Canada tại Bangkok yêu cầu chính quyền Thái Lan từ chối mọi yêu cầu dẫn độ Y Quynh Bdap về nước, nơi ông bị "vu oan là khủng bố và sẽ gặp nguy hiểm nghiêm trọng nếu bị buộc quay trở lại Việt Nam."

“Tất cả chúng ta không thể nhắm mắt làm ngơ trước sự đàn áp xuyên quốc gia,” vị luật sư nói.

Ông Y Phic Hdok, người từng có thời gian xin tị nạn ở Thái Lan và hiện đang định cư tại Mỹ cho rằng, chính quyền Việt Nam luôn tìm cách bắt giữ ông Y Quynh Bdap và các thành viên khác của MSFJ vì tổ chức này thường xuyên gửi báo cáo về đàn áp tự do tôn giáo ở Tây Nguyên tới LHQ và nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế.

Do vậy, lợi dụng vụ tấn công bạo lực ở Cư Kuin một năm trước, an ninh Việt Nam gán ghép MSFJ là tổ chức khủng bố để có cớ bắt giữ thành viên của nhóm.

Ông Y Phic cho rằng nếu trục xuất ông Y Quynh Bdap về Việt Nam, Thái Lan sẽ vi phạm các cam kết quốc tế về nhân quyền, tham dự vào đàn áp xuyên biên giới, và không xứng đáng là thành viên của Hội đồng Nhân quyền LHQ mà quốc gia này đang muốn ứng cử trong khoá tới.

Hồi tháng 11/2023, truyền thông Nhà nước cho biết cơ quan An ninh điều tra công an tỉnh Đắk Lắk ra quyết định truy nã đặc biệt đối với ông Y Quynh Bdap với tội danh "khủng bố" theo Điều 229 của Bộ luật hình sự.

Trả lời RFA sau đó, ông Y Quynh Bdap cho rằng, chính quyền đã lợi dụng vụ việc để vu khống nhằm "làm mờ danh tiếng và dập tắt tiếng nói nhân quyền” của ông.

Trong phiên toà tháng 1/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Ðắk Lắk đã xét xử vụ án "Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; khủng bố; tổ chức cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; che giấu tội phạm" và tuyên án vắng mặt ông Y Quynh Bdap mức án 10 năm tù giam.

Chỉ thị mật 24 của Việt Nam khiến nhóm tư vấn EU quan ngại

12 tháng 6 2024 - BBC

Nhiều nhà hoạt động, quan chức đã bị bắt giữ "theo tinh thần Chỉ thị 24". Từ trái qua: ông Nguyễn Văn Bình, ông Vũ Minh Tiến, ông Đặng Đình Bách, bà Hoàng Thị Minh Hồng, bà Ngô Thị Tố Nhiên

Nhóm Tư vấn Nội địa Liên minh châu Âu (DAG EU) công bố báo cáo bày tỏ quan ngại sâu sắc về Chỉ thị mật 24 liên quan đến an ninh quốc gia của Việt Nam.

Nhóm DAG EU được thành lập theo cam kết trong Chương 13 về Thương mại và Phát triển bền vững (TSD) của Hiệp định Thương mại Tự do giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam (EVFTA).

Báo cáo của DAG EU được đưa ra sau cuộc họp của nhóm này với các đại diện doanh nghiệp, người lao động và các tổ chức phi chính phủ tại Brussels (Bỉ).

Chỉ thị 24-CT/TW do Bộ Chính trị ban hành ngày 13/7/2023 về "Bảo đảm vững chắc an ninh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng", đóng dấu "Mật", được Dự án 88 (một tổ chức phi chính phủ quốc tế về vận động nhân quyền cho Việt Nam) tiết lộ hồi tháng Ba.

Chỉ thị này yêu cầu các thành viên ĐCSVN ngăn chặn việc hình thành các tổ chức chính trị độc lập, kiểm soát quyền tự do ngôn luận và kiểm soát việc phổ biến các tài liệu chỉ trích đảng cầm quyền hoặc phủ nhận quyền tự do hội họp, tăng cường giám sát công dân và kiểm soát các công đoàn độc lập.

Nhóm DAG EU cho rằng chỉ thị này đi ngược lại các cam kết trong Chương 13 về Thương mại và Phát triển bền vững của EVFTA.

Trong đó, có việc thực hiện các công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và đặc biệt là lời hứa của Việt Nam về việc sẽ phê chuẩn Công ước ILO số 87 (Tự do Hiệp hội và Bảo vệ quyền lợi của người tổ chức hiệp hội).

Mặc dù cam kết sẽ ký Công ước 87, nhưng trong Chỉ thị 24, chính phủ Việt Nam đề cập việc chỉ "thí điểm" thành lập một số công đoàn trong các doanh nghiệp, bên cạnh đó tiếp tục xây dựng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam - tổ chức công đoàn cấp quốc gia duy nhất tồn tại ở nước này – "vững mạnh".

Việt Nam đã hai lần hoãn ký Công ước 97.

DAG EU khuyến khích Ủy ban châu Âu tìm kiếm thêm thông tin về vấn đề này và chia sẻ thông tin đó với DAG.

DAG EU cũng nhắc lại mối quan ngại sâu sắc của mình trước tình trạng đàn áp đang diễn ra đối với xã hội dân sự và bắt giữ những người bảo vệ nhân quyền.

Nhóm DAG EU lên án việc ba nhà bảo vệ quyền môi trường vẫn đang thụ án tại Việt Nam với các cáo buộc mà nhóm này gọi là “bịa đặt”.

Ba nhà hoạt động nói trên là bà Hoàng Thị Minh Hồng, ông Đặng Đình Bách và ông Bạch Hùng Dương.

EU DAG hiện đang lo ngại về hai vụ bắt giữ mới nhất.

Hồi tháng Năm, Việt Nam đã bắt giữ hai nhà cải cách công đoàn và quyền người lao động là ông Nguyễn Văn Bình và ông Vũ Minh Tiến.

Ông Nguyễn Văn Bình là Vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội và là đối tác đàm phán chính của EU về cải cách lao động (bao gồm cả việc phê chuẩn Công ước ILO số 87).

Chính quyền Việt Nam chỉ công khai việc bắt giữ ông sau khi tổ chức Dự án 88 ra báo cáo về vụ việc.

Ông Vũ Minh Tiến là Trưởng phòng Chính sách, Pháp luật của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (VGCL) kiêm Giám đốc Viện Công nhân và Công đoàn (IWTU) – tổ chức sau này là thành viên của DAG Việt Nam.

Giống như ông Bình, trước khi bị bắt, ông Tiến đang thúc đẩy các nỗ lực đưa luật về lao động của Việt Nam phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Trong vai trò của mình tại VGCL, ông Tiến được giao nhiệm vụ sửa đổi Luật Công đoàn, dự kiến được thông qua vào cuối năm nay.

Việt Nam hiện vẫn chưa chính thức thông báo về việc bắt ông Tiến. Tuy nhiên, thông tin của ông đã biến mất nhiều ngày nay khỏi trang web của VGCL và một số nguồn tin của Dự án 88 đã xác nhận việc ông bị bắt giữ.

EU DAG lên án những hành vi vi phạm EVFTA nghiêm trọng và có hệ thống này.

Trong trường hợp này, nhóm nhắc lại mối quan ngại của mình về khả năng hoạt động hiệu quả của DAG Việt Nam.

Điều gì đã xảy ra với nhóm DAG Việt Nam?

Chỉ thị mật 24 bị rò rỉ: Đảm bảo an ninh quốc gia hay bảo vệ Đảng? Video ▶️

Các nhóm tư vấn trong nước (DAG) có vai trò tư vấn cho các bên tham gia các hiệp định thương mại, trên cơ sở thông tin nhóm thu được từ các thành viên hoặc tổ chức đối tác ở các quốc gia liên quan, nhằm giúp cải thiện việc thực hiện các hiệp định.

Tại Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã cho ban hành Quyết định số 1972/QĐ-BCT ngày 17/8/2021 về việc thành lập Nhóm tư vấn trong nước (DAG) Việt Nam.

Chức năng và nhiệm vụ của DAG Việt Nam là tập hợp, đưa khuyến nghị, tư vấn về việc thực thi Chương Thương mại và Phát triển bền vững của EVFTA, phù hợp với cam kết tại Hiệp định.

Nhóm DAG Việt Nam bao gồm không quá 15 thành viên, chia làm 3 phân nhóm là kinh tế, xã hội và môi trường.

Tuy nhiên, một số thành viên tích cực của DAG Việt Nam, có tiếng nói phản biện, độc lập, đã bị bắt và bỏ tù trong thời gian qua.

Trong hai năm 2021, 2022, công an Việt Nam đã bắt giữ các nhà hoạt động, khép họ vào tội trốn thuế, gồm Mai Phan Lợi và Đặng Đình Bách, Bạch Hồng Dương, Ngụy Thị Khanh - đều là những nhà lãnh đạo tích cực muốn đóng góp cho DAG Việt Nam.

Tiếp sau đó là các vụ bắt giữ đối với các nhà hoạt động và các quan chức đã đề cập ở đầu bài viết này.

Những vụ bắt giữ này xảy ra ngay sau khi Việt Nam ký xong EVFTA vào năm 2020.

Ông Robertson, cựu Phó Giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), từng nói với BBC hồi 2023 rằng "EU tuyên bố Hiệp định Thương mại Tự do (EVFTA) năm 2020 sẽ khuyến khích Việt Nam cải thiện thành tích nhân quyền, nhưng điều ngược lại đã xảy ra".

Sau khi bỏ tù một số thành viên như đã nói ở trên, chính phủ Việt Nam chấp thuận bảy thành viên khác tham gia DAG Việt Nam - là những người thân chính phủ.

Trong đó, có ít nhất bốn thành viên là đảng viên cấp cao thuộc các tổ chức có liên hệ chặt chẽ với Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền, theo báo cáo của HRW gửi EU năm 2023.

Nhóm tư vấn EU ‘quan ngại’ về chỉ thị 24 của Đảng Cộng sản Việt Nam

13/06/2024 - VOA

Thông báo của Nhóm DAG EU được các cơ quan của EU chia sẻ trên trang X.

Nhóm Tư vấn Nội địa của Liên hiệp châu Âu (DAG EU) vừa bày tỏ sự “quan ngại sâu sắc” về Chỉ thị 24 của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và việc tiếp tục đàn áp xã hội dân sự ở đất nước Đông Nam Á, đồng thời nhóm này kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) nên thực hiện các biện pháp cần thiết để Việt Nam thực hiện đúng các cam kết.

Nhóm DAG EU được thành lập trên sở của Hiệp định Tự do Thương mại giữa Liên hiệp Châu Âu và Việt Nam (EVFTA), cụ thể là theo Chương 10 về Thương mại và Phát triển bền vững (TSD) của hiệp định.

Nhóm DAG có vai trò tư vấn cho các bên tham gia các hiệp định thương mại, trên cơ sở thông tin nhóm thu được từ các thành viên hoặc tổ chức đối tác ở các quốc gia liên quan, nhằm giúp cải thiện việc thực hiện các hiệp định.

“DAG EU vô cùng quan ngại khi biết rằng có một chỉ thị mật về an ninh quốc gia do các lãnh đạo cấp cao của nước này ban hành, mang tên Chỉ thị 24”, thông cáo của DAG EU viết sau cuộc họp của nhóm này với các đại diện doanh nghiệp, người lao động và các tổ chức phi chính phủ tại Brussels, Bỉ.

“Chỉ thị này thiết lập chính sách ngăn chặn việc hình thành các tổ chức chính trị độc lập, kiểm soát quyền tự do ngôn luận và kiểm soát việc phổ biến các thông tin chỉ trích đảng cầm quyền, phủ nhận quyền tự do hội họp, tăng cường giám sát công dân và kiểm soát các công đoàn độc lập của công nhân”, tuyên bố của DAG EU hôm 6/6 nhận định.

Với lý do trên, nhóm này cho rằng Chỉ thị 24 đi ngược lại cam kết về Thương mại và Phát triển bền vững như đã nêu trong hiệp định EVFTA, bao gồm cả việc thực hiện các công ước của ILO, và đặc biệt là lời hứa của Việt Nam về việc phê chuẩn Công ước ILO số 87 về tự do lập hội và bảo vệ quyền tổ chức.

Hồi tháng 5, như VOA đã đưa tin, tổ chức The 88 Project (Dự án 88) - một tổ chức phi chính phủ quốc tế có trụ sở ở bang Ilinois, Mỹ, chuyên vận động nhân quyền cho Việt Nam - công bố rằng chỉ thị mật số 24 của Bộ Chính trị đã bị rò rỉ. Đây là chỉ thị ra hướng dẫn cho các cơ quan có thẩm quyền về “đảm bảo an ninh quốc gia” trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Nội dung chỉ thị gây ra những ý kiến khác nhau trong giới quan sát về khả năng Đảng Cộng sản Việt Nam gia tăng đàn áp các cá nhân, tổ chức có hoạt động được cho là gây nguy hiểm cho sự toàn trị của đảng này.

Phản hồi câu hỏi VOA về báo cáo của các nhóm nhân quyền quốc tế lên án Chỉ thị 24, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho rằng đó là những thông tin “có mục đích xấu nhằm tách Việt Nam ra khỏi cộng đồng quốc tế”.

“Chúng tôi phản đối những thông tin sai lệch, bịa đặt có mục đích xấu nhằm vào Việt Nam. Đây là hành vi can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam, âm mưu phá hoại sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam và tách Việt Nam ra khỏi cộng đồng quốc tế”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho VOA biết qua email.

Bộ Ngoại giao Việt Nam chưa phản hồi ngay khi VOA đề nghị bộ bình luận về tuyên bố của nhóm DAG EU.

Ngoài việc lên án chỉ thị trên của Việt Nam, DAG EU còn nhắc lại mối “quan ngại sâu sắc” của họ trước tình trạng đàn áp đang diễn ra đối với xã hội dân sự và các vụ bắt giữ những người bảo vệ nhân quyền.

Nhóm này nêu tên các nhà hoạt động xã hội dân sự bị bắt, gần nhất là trường hợp bắt giữ hai nhà cải cách công đoàn và quyền người lao động là ông Nguyễn Văn Bình và ông Vũ Minh Tiến. Hai ông được xem là những người đang thúc đẩy các nỗ lực đưa luật về lao động của Việt Nam phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

“Chúng tôi đã liên tục thúc giục Ủy ban châu Âu (EC) nêu lên những quan ngại này ở mức cao nhất và đẩy mạnh hoạt động giám sát đối với Việt Nam. Chúng tôi nhắc lại lời kêu gọi này và kêu gọi EC thực hiện các biện pháp cần thiết để đảm bảo EVFTA được thực thi đúng đắn”, nhóm DAG EU đưa ra khuyến nghị.

Bắt giam luật sư Trần Đình Triển, Việt Nam tỏ rõ 'không chấp nhận tiếng nói chỉ trích, phản biện'

11/06/2024 - VOA

Luật sư Trần Ðình Triển.

Các tổ chức nhân quyền và các nhà quan sát bày tỏ sự quan ngại về việc chính quyền Việt Nam bắt giam luật sư Trần Đình Triển với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” theo Điều 331 của Bộ luật Hình sự, đồng thời họ kêu gọi Hà Nội bãi bỏ điều luật mà họ cho là “mơ hồ” này để phù hợp với các chuẩn mực nhân quyền quốc tế.

Ủy ban Luật gia Quốc tế (ICJ) bày tỏ sự “quan ngại” về việc luật sư Trần Đình Triển đã bị chính quyền Việt Nam bắt giam với tội danh quy định theo Điều 331, một đại diện của ICJ bày tỏ quan điểm với VOA.

“Điều này dường như nhằm mục đích tùy tiện làm suy yếu quyền tự do ngôn luận của ông ấy, được bảo vệ theo luật nhân quyền quốc tế”, vị đại diện của ICJ viết cho VOA qua email hôm 10/6.

Luật sư Trần Đình Triển phát biểu tại một sự kiện của Đòan Luật sư Hà Nội. Facebook Trần Đình Minh Long.

Như VOA đã đưa tin, Bộ Công an Việt Nam hôm 8/6 loan tin rằng Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã bắt giam luật sư Trần Đình Triển, trưởng văn phòng Luật sư Vì Dân, thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, với tội danh “lợi dụng các quyền tự do dân chủ”.

“Sáng ngày 1/6/2024, tôi nhận được tin có lệnh khám xét chỗ ở của bố tôi tại địa chỉ văn phòng của Văn phòng Luật sư Vì Dân”, luật sư Trần Đình Minh Long, con trai của luật sư Triển, thuật lại hôm 7/6 trên trang Facebook cá nhân về tin cha ông bị bắt.

“Tiêu đề lý do khám xét tôi đã được xem và ghi rõ “Dấu hiệu của tội Lợi dụng các quyền tự do, dân chủ”, ông Long viết thêm. “Các Điều tra viên cũng nói rõ lý do là những gì ông đăng trên trang Facebook cá nhân Trần Đình Triển của ông”, vẫn ông Long, đồng thời cho biết thêm rằng trang này đã bị khóa sau vụ khám xét nhà.

Theo thông cáo của Bộ Công an Việt Nam, luật sư Trần Đình Triển bị bắt cùng ngày với nhà báo tự do Trương Huy San và hai ông bị khởi tố cùng tội danh.

Truyền thông nhà nước dẫn lời cơ quan chức năng cho rằng ông Triển và ông San, hay còn gọi là blogger Huy Đức, đã “đăng tải các bài viết trên mạng xã hội, xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.

Bộ Ngoại giao Mỹ lên tiếng

Đáp lại việc VOA đề nghị đưa ra bình luận về động thái của chính quyền Việt Nam bắt giam ông Triển và ông San, hôm 10/6, một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ qua email: “Chúng tôi thường xuyên kêu gọi Việt Nam tôn trọng và bảo vệ nhân quyền và các quyền tự do cơ bản cho tất cả mọi người tại Việt Nam, phù hợp với các nghĩa vụ và cam kết quốc tế của mình, và trả tự do cho tất cả những người bị giam giữ bất công”.

“Chúng tôi kêu gọi Việt Nam tôn trọng quyền của những người bị giam giữ cũng như tôn trọng và bảo vệ quyền tự do ngôn luận và lập hội cho tất cả người dân Việt Nam”, bộ này nói thêm.

VOA đã liên lạc với Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Công an, đề nghị họ cho ý kiến về những nhận định của ICJ, Bộ Ngoại giao Mỹ, cũng như từ các tổ chức nhân quyền lên án việc bắt hai ông, nhưng chưa được phản hồi.

Điều 331 ‘mơ hồ’

“Điều 331, một điều luật an ninh quốc gia thường bị chỉ trích vì bản chất quá rộng của nó, cho phép chính quyền thực hiện kiểm duyệt toàn diện đối với những người chỉ trích chính phủ”, trang Jurist.org, tạp chí của các sinh viên luật quốc tế viết về sự khủng khoảng của nền pháp trị, đưa ra ý kiến hôm 9/6.

“Trên toàn cầu, các tổ chức phi chính phủ và tổ chức giám sát đã bày tỏ mối quan ngại về sự suy thoái của quyền tự do báo chí ở Việt Nam vì Điều 331 và chính quyền mới, hiện do cựu Bộ trưởng Công an Tô Lâm lãnh đạo, sau khi ông được thăng chức Chủ tịch nước vào tháng rồi”, vẫn theo Jurist.org.

“Điều này tiếp tục xu hướng đáng quan ngại ở Việt Nam về các cuộc điều tra và tố tụng hình sự không đúng chuẩn mực đối với các luật sư nhân quyền theo Điều 331 mơ hồ, không chính xác và quá rộng”, tổ chức ICJ chuyên bảo vệ quyền lợi cho giới luật sư nói với VOA.

ICJ hôm 10/6 tái khẳng định rằng Điều 331 phải bị “bãi bỏ hoặc sửa đổi một cách đáng kể vì nó không phù hợp với quyền tự do ngôn luận”.

Trước đó, hồi tháng 5/2024, chính phủ các quốc gia phương tây, bao gồm cả Mỹ và Anh, bày tỏ sự quan ngại về các hình phạt hình sự đối với việc thực hiện quyền tự do ngôn luận Việt Nam, đồng thời khuyến nghị Hà Nội sửa đổi các điều luật 331, 117 của Bộ Luật Hình sự. Điều 117 quy định các hình phạt đối với các hành vi bị cho là “tuyên truyền chống nhà nước”.

Phát biểu tại kỳ kiểm điểm định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ IV đối với Việt Nam tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở Geneva, Thụy Sĩ, hôm 7/5, bà Kelly Billingsley, phó đại diện thường trú tại Liên Hiệp Quốc của Phái bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, nói rằng chính quyền Việt Nam nên sửa đổi hai điều luật trên “để bảo vệ quyền tự do ngôn luận, hội họp ôn hòa và tôn giáo, tín ngưỡng”, cũng như tăng cường bảo vệ quyền tự do lập hội bằng cách cho phép các tổ chức phi chính phủ hoạt động mà không phải chịu gánh nặng pháp lý quá mức.

Nhắm vào giới luật sư, nhà báo?

“Khoảng ba năm trở lại đây, chính quyền tăng cường bắt bớ tất cả những người đã từng lên tiếng chỉ trích, phê bình, phản biện về thực trạng đất nước, về chính sách, về các hoạt động tư pháp…”, luật sư Đặng Đình Mạnh, người đang tị nạn chính trị tại Mỹ sau khi bị chính quyền truy tìm với cáo buộc theo Điều 331 hồi tháng 6/2023, nêu ra quan sát với VOA.

“Thông điệp từ việc bắt bớ rất rõ: Chính quyền không chấp nhận bất kỳ sự chỉ trích nào của bất cứ ai. Dĩ nhiên, các hành xử ấy của chính quyền thể hiện sự đàn áp các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí mà chính quyền đã từng long trọng thừa nhận trong Hiến pháp”, vẫn luật sư Mạnh.

Tương tự, luật sư nhân quyền Lê Quốc Quân đang sinh sống tại Mỹ, nêu nhận định: “Đó là điều rất tệ, thể hiện sự leo thang của chiến dịch đàn áp các tiếng nói đóng góp để xây dựng đất nước”.

“Bố tôi luôn luôn hiểu rõ rủi ro khi chọn cho mình là một luật sư đứng lên bảo vệ lẽ phải, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ những người yếu thế trong xã hội. Khi ai đó không thể tự lên tiếng để bảo vệ cho họ, khi có những điều sai trái trong xã hội mà không ai dám nói ra thì ông đã tự chọn cho mình nghĩa vụ phải là người đứng ra lên án những điều đó”, luật sư Long viết trên Facebook cá nhân.

Việc bắt giữ nhà báo Trương Huy San và Luật sư Trần Đình Triển là “một dấu hiệu rất đáng lo ngại”, luật sư Quân nhận định. “Trước đây thì chính quyền bắt các tiếng đối lập còn bây giờ là chính các tiếng nói góp ý chân thành từ những người trong hệ thống, góp ý cho chính Đảng và Nhà nước tốt hơn cũng bị bắt”.

Ông Trần Đình Triển là tiến sĩ luật, nguyên Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư Hà Nội. Ông mở văn phòng luật sư Vì Dân vào năm 2006 và đã có hơn 40 năm hành nghề luật, theo trang VNExpress.

Theo thông tin trên trang Luật sư Vì dân của luật sư Triển, văn phòng này “vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng chứng nhận Nhân tố mới thời đại Hồ Chí Minh”. Trang này đánh giá đây là một “thành tựu đáng tự hào và chứng minh cho sự nỗ lực và đóng góp của Văn phòng luật sư Vì Dân trong việc bảo vệ quyền lợi và lợi ích chung của cộng đồng”.

“Đối với ông, ước nguyện lớn nhất cả đời là được đấu tranh cho một nền pháp luật Việt Nam công bằng, nghiêm minh, thật sự vô tư, khách quan. Nơi mà mọi người dân Việt Nam dù yếu thế nhưng ai cũng được đối xử bình đẳng, bác ái; nơi mà dù có những kẻ quyền cao chức trọng đến mấy cũng sẽ phải chịu sự trừng trị của pháp luật khi gây tổn thương đến quyền lợi nhân dân, đất nước”, luật sư Long chia sẻ ước nguyện của cha ông. “Và với ông, sứ mệnh đó mà ông chọn đáng để dâng hiến cả cuộc đời mình mà không có gì phải hối hận”.

Giới luật sư nhận định rằng các quốc gia văn minh trên thế giới đều thiết lập nền tư pháp để bảo đảm công lý cho người dân, còn chính quyền Việt Nam - về mặt hình thức - cũng tạo ra một cảm giác tương tự, với đầy đủ các định chế tòa án, công tố, điều tra, thẩm phán, luật sư…

“Thế nhưng, chúng đều chỉ là hư danh mà thôi. Chúng không hề mang lại công lý cho người dân theo đúng thiên chức của mình. Mục đích chính của nền tư pháp trong nước hiện nay là củng cố quyền lực chính trị độc tài cho đảng Cộng Sản mà thôi”, luật sư Mạnh bày tỏ ý kiến cá nhân.

“Tôi và các đồng nghiệp có những khi đùa vui với nhau rằng với Điều 331 thì ở Việt Nam có lẽ ai cũng là ‘tù nhân dự khuyết’. Tuy chỉ là những câu nói đùa vui, nhưng bản thân tôi và những người khác đều cảm nhận được sự chua xót lặng thầm sau những câu nói tâm sự đó”, luật sư Long chia sẻ trên Facebook cá nhân.

Từ Mỹ, bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, hay còn được gọi là blogger Mẹ Nấm, nêu nhận định trên trang X hôm 7/6: “Dưới thể chế công an trị thì Điều 331 là công cụ hữu hiệu và dễ dàng nhất cho nhà cầm quyền ra tay với bất kỳ ai, bất kỳ chuyện gì. Bởi chỉ cần lôi Điều 331 là “giải quyết được mọi thứ để đảm bảo an ninh trật tự xã hội””.

IFJ: nhà báo nổi tiếng Huy Đức bị bắt do những bài bình luận trên mạng xã hội

2024.06.11 - RFA

Nhà báo Huy Đức. Facebook Truong Huy San<

Liên đoàn Nhà báo Quốc tế (IFJ) trụ sở chính tại Bỉ, vào ngày 11 tháng 6 ra thông cáo lên án việc Việt Nam bắt giữ nhà báo Huy Đức (ông Trương Huy San) và kêu gọi trả tự do ngay cho phóng viên nổi tiếng này.

Thông cáo của IFJ nhắc lại công bố của cơ quan chức năng Việt Nam hôm ngày 7 tháng 6 về biện pháp bắt giữ nhà báo và nhà văn Huy Đức. Biện pháp này được tiến hành một tuần trước khi có công bố chính thức. Cáo buộc đối với ông này là “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” liên quan đến các bình luận mang tính phê phán của ông đăng trên mạng xã hội.

IFJ cho biết ông Trương Huy san, người được biết đến qua bút danh Huy Đức, hôm 1 tháng 6 đã không thể đến dự một hội thảo mà dự kiến tại đó ông có một phát biểu chính. Điều này khiến các đồng nghiệp và những người ủng hộ ông quan ngại.

Đến ngày 7 tháng 6, Bộ Công an thừa nhận đã bắt giữ nhà báo Huy Đức và luật sư Trần Đình Triển theo Điều 331 Bộ Luật hình sự Việt Nam. Nếu bị kết tội, cả hai có thể phải đối diện với mức án bảy năm tù.

Trước khi “mất dạng”, ông Trương Huy San có đăng bình luận về tân Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng với chất vấn về vai trò của công an và lực lượng an ninh trong nền chính trị Việt Nam và những diễn biến chính trị khác tại Việt Nam mà ông Tô Lâm từng nắm giữ chức Bộ trưởng Công an suốt nhiều năm.

Đến ngày 3 tháng 6, trang Facebook cá nhân của nhà báo Huy Đức không thể truy cập được nữa.

Các tổ chức theo dõi nhân quyền gồm Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ), Phóng viên Không Biên giới (RSF) và Giám sát Nhân quyền (HRW) đã lên tiếng kêu gọi Việt Nam công khai việc bắt giữ ông Trương Huy San, hủy bỏ mọi cáo buộc đối với ông.

Nếu Huy Đức ra tòa, cuộc chiến giữa Trọng và Lâm mới thật sự bắt đầu

Thứ Bảy, 06/08/2024 - 02:49 — namviet

Sau sự liên tiếng liên tục của các tổ chức thế giới cũng như người trong nước, Công an CSVN buộc phải lên tiếng là đã bắt giam ông Trương Huy San, tức Huy Đức, về tội 331. Nhưng tạm thời việc cố gắng hợp pháp hóa chuyện bắt cóc ông Huy Đức, nhưng vấn đề của chuyện kết tội và đưa ra dư luận công khai, rõ là thứ khó nhằn của Tô Lâm, ông chủ tịch nước nhưng là kẻ có quyền lực thao túng cả Bộ Công An lúc này.

Trong số những blogger có giọng điệu bình luận nghiêm túc và rành rẽ những vấn đề nội bộ của giới lãnh đạo Việt Nam, không ai được đánh giá cao hơn ông Huy Đức, người từng dùng bút danh Osin, và có 350.000 người theo dõi trên Facebook. Việc bất ngờ bắt giữ ông Huy Đức, kể cả những người chống cộng cực đoan, và coi ông Đức là "cái loa" của phe phái, vẫn không thể giải thích được chuyện ông bị giam giữ. Sự bắt giữ, đóng Facebook của ông Đức, rõ ràng cho thấy cách viết luôn men theo lằn ranh cuối cùng của ông, nay đã quá mức chịu đựng của những kẻ âm mưu thao túng trong đất nước, và khiến họ phải bịt miệng ông, trước khi ông có thể tiết lộ kế hoạch đen tối nào đó bị rò rỉ.

Huy Đức là phóng viên nội chính ở Việt Nam, loại phóng viên có những mối quan hệ với các quan chức đang cầm quyền và có tư cách để tiếp cận các tài liệu của quốc gia, được coi là phóng viên loại 1 của hệ thống truyền thông độc tài nhà nước. Nhưng cũng là loại phóng viên dễ dàng vào tù khi có những cuộc thay đổi các cấp lãnh đạo tối cao.

Vài ngày sau khi ông Huy Đức mất tích, không gian mạng Việt Nam xuất hiện những lời bình phẩm trái chiều. Một phía là những người chống cộng cực đoan, coi rằng việc sa lưới của một cây viết thuộc về phe phái là xứng đáng. Nhưng một phía, có vẻ là nhiều hơn hết, là những lời ghi nhận về giá trị của những bài viết của ông, những phân tích tình hình chính trị Việt Nam, cũng như về bộ sách Bên Thắng Cuộc, với những phần tư liệu bạch hóa, mà mỗi khi nhìn lại có thể khiến giới chóp bu Ba Đình phải cảm thấy cay đắng.

Hầu hết các phân tích về vụ bắt giữ ông Huy Đức, kể cả những bình luận cảm tính, cũng đều cho rằng: người ra tay là ông Tô Lâm, chủ tịch nước hiện nay và cũng là người đang kiểm soát Bộ Công An sau bức màn. Có thể thấy trong các lịch sử bài viết của ông Huy Đức, việc đụng chạm đến Bộ Công An là không nhiều. Cho thấy nguồn tin bên trong đủ cho ông Đức thấy không nên chạm vào kẻ sắt máu này, ngay cả vụ nổi dậy ở Daklak vào 10 tháng Sáu năm 2023, nhiều người đã cố ý trông chờ ông Huy Đức bình luận xác đáng về câu chuyện này, nhưng mọi thứ là im lặng.

Điều mà ai cũng nhận ra là quyền lực mà ông Nguyễn Phú Trọng giao cho ông Tô Lâm để thực hiện cái gọi là ‘đốt lò’ trong đại dự án tham nhũng, đã tạo cơ hội cho Tô Lâm biến Bộ công an thành một Bộ máy thanh trừng đặc biệt riêng cho mình, mà bây giờ ngay cả Bộ Chính Trị cũng run sợ. Hiện nay, tất cả những thành viên cao hay trung cấp trong hệ thống lãnh đạo CSVN đều nơm nớp vì không biết Tô Lâm sẽ nhắm đến mình khi nào. Bởi có thể nhìn thấy rõ ràng mọi quan chức cộng sản đều nhúng chàm tham nhũng, hay những khoản tiền bí mật để làm giàu riêng cá nhân, vấn đề là Tô Lâm sẽ chọn ai để đưa vào bàn tiệc sắp tới - loại bàn tiệc mà mọi người trong đó đều có sai phạm, ngoại trừ kẻ kiểm soát là Tô Lâm.

Chưa bao giờ thế lực của công an trong đất nước Việt Nam lại lớn như lúc này. Tin trong nội bộ nói rằng các quan chức Bộ Quốc Phòng đang hối hả để tăng cường sức mạnh của mình, trong nỗi lo không để cán cân nghiêng về phía Tô Lâm một cách hoàn toàn. Việc đẩy tướng quân đội Lương Cường tham gia Ban Bí thư và giữ chức vụ Thường trực Ban Bí thư mới đây, cũng được coi là một cách tính nhằm giảm bớp áp lực thao túng từ Tô Lâm, Chủ Tịch nước nhưng là cựu Bộ trưởng Công an, và đàn em là Lương Tam Quang, tự xông vào vị trí Bộ trưởng Công an mà không thèm xin ý kiến của Nguyễn Phú Trọng.

Những sự bất đồng trong nội bộ Đảng CSVN đang ngày càng lớn, và cuộc khủng hoảng lớn nhất có thể đến, bắt đầu từ một nguồn tin bán công khai nào đó có thể tác động đến đa số đảng viên và dân chúng. Mặc dù những lời đồn đoán về khát vọng tiếm tuyền đã lan khắp mọi nơi, nhưng Tô Lâm không muốn ngôn luận đó được chính thức được bàn ở Quốc Hội trước khi những mưu tính của ông ta hoàn thành.

Lâu nay, nhiều người vẫn nói Huy Đức thuộc “phe” của ông Nguyễn Phú Trọng. Vậy thì việc bắt giữ Huy Đức có thể là chuyện bất ngờ với người cầm quyền chính của Đảng CSVN, nhưng giờ thì mỗi lúc đang vào thế bù nhìn, với bao nhiêu sức mạnh đang đổ về Lâm, người được nói là cũng nắm những hồ sơ sai phạm của Trọng.

Theo lý thuyết “phe phái” nói trên, nếu Trọng không cứu được Huy Đức chuyến này, có nghĩa ông ta đã bị tiếm quyền, hoàn toàn bất lực và có thể “tự nguyện” ra về vào cuối năm nay, chứ không đợi đến hết nhiệm kỳ vào năm 2026.

Nếu nhìn theo thói quen triệt hạ nhau của nội bộ cộng sản, đánh dằn mặt và mở màn, thường vào các cột trụ truyền thông tố cáo. Chặng hạn, vụ PMU18, hai phóng viên Nguyễn Việt Chiến (Báo Thanh Niên) và Nguyễn Văn Hải (Báo Tuổi Trẻ) bị tù vì bị cho là dùng tài liệu mật để tố cáo tham nhũng. Nhà báo Phạm Chí Dũng cũng bị Nguyễn Tấn Dũng ra lệnh bỏ tù 2012, nhưng lúc đó có sự giằng co trong nội bộ nên sau sáu tháng tạm giữ, công an đã thông báo đình chỉ điều tra. Mỗi lần như vậy, đều có những chuyển động lớn ở hàng ngũ cấp cao.

Nay thì Tô Lâm triệt cây bút ủng hộ chống tham nhũng và được coi là đứng về phía Nguyễn Phú Trọng, nếu trong thời gian tới, Huy Đức không được đình chỉ điều tra, phải ra tòa nhận án, điều đó có nghĩa sự rạn nứt trong hệ thống lãnh đạo Ba Đình đã vào đoạn cuối, chắc chắn phải có một trận quyết liệt cuối cùng, nhưng chưa biết ai sẽ là người ngồi vua Đảng CSVN sắp tới.

Nhà báo Huy Đức bị bắt về tội 'lợi dụng tự do, dân chủ'

2024-06-07 - BBC

Nhà báo Huy Đức thường được biết đến với biệt danh Osin, cũng là bút danh ông sử dụng trên mạng xã hội

Nhà báo Huy Đức, tên thật là Trương Huy San, đã bị khởi tố và bắt tạm giam, sau nhiều ngày ông 'biến mất'. Ông là tác giả bộ sách Bên thắng cuộc và còn được biết đến với bút danh Osin.

Hôm nay ngày 7/6, Bộ Công an Việt Nam cho biết Cơ quan An ninh điều tra thuộc bộ này đã ra quyết định khởi tố vụ án "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" xảy ra tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố.

Trong vụ án này, nhà báo Huy Đức đã bị khởi tố để điều tra về tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" theo Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Cùng vụ án, Cơ quan An ninh cũng đã khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Trần Đình Triển, Trưởng Văn phòng Luật sư Vì Dân, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội với cùng tội danh.

Bộ Công an thông báo, kết quả điều tra ban đầu xác định ông Trương Huy San và ông Trần Đình Triển đã có hành vi vi phạm pháp luật, lợi dụng các quyền tự do dân chủ, đăng tải các bài viết trên mạng xã hội Facebook xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Trước khi bị bắt, Facebook mang tên Truong Huy San với hơn 370.000 người theo dõi đã có một số bài phản biện về hệ thống chính trị Việt Nam, đặc biệt là nói đến vai trò của Đại tướng Tô Lâm (hiện là chủ tịch nước) và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo thông tin từ Cơ quan An ninh điều tra, bước đầu tại cơ quan điều tra ông Trương Huy San và ông Trần Đình Triển đã thành khẩn khai báo, chấp hành các quy định tại nơi giam giữ.

Cơ quan điều tra cũng đã tống đạt các quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam, khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với ông Trương Huy San và Trần Đình Triển.

Nhà báo Huy Đức (trái) và luật sư Trần Đình Triển

'Mất tích' nhiều ngày

Trước khi có tin tức về việc bị khởi tố, bắt giam thì nhà báo Huy Đức đã mất tích nhiều ngày, muộn nhất là sáng sớm ngày 1/6. Bạn bè, người thân đều không liên lạc được với nhà báo Huy Đức và ông cũng vắng mặt trong một sự kiện mà ông làm diễn giả chính.

Trang Facebook mang tên Truong Huy San, sở hữu hơn 370.000 người theo dõi, đã đóng vào ngày 2/6.

Một người bạn của ông Huy Đức nói với BBC hôm 4/6 rằng gia đình và bạn bè không có thêm thông tin gì về việc ông đã đi đâu.

"Anh Huy Đức đã chuyển hẳn ra Hà Nội ở mấy năm nay và sống ở khu Long Biên. Họ bắt và khám nhà ở tại nơi ở. Nhà cũ trong TP HCM cũng bị khám. Anh ấy ở một mình và chắc là cũng đã chuẩn bị cho ngày này," người bạn giấu tên của ông Huy Đức nói với BBC ngày 4/6.

Ngoài ra, người này còn thông tin thêm rằng, gia đình của ông Huy Đức đang ở Việt Nam nhưng không ai nhận được tin gì và không biết chuyện gì xảy ra với người thân của mình, chỉ có thể "bình tĩnh chờ đợi".

Ngày 1/6, nhà văn Trần Thanh Cảnh - bạn của ông Huy Đức - nói với BBC rằng chương trình Cà phê thứ Bảy tại Hà Nội đã được "chốt lịch" từ trước và nhà báo Huy Đức là diễn giả.

"Tôi và nhà báo Huy Đức có nhận lời mời của những người chủ trì Cà phê thứ Bảy làm một chương trình tọa đàm. Chương trình diễn ra vào lúc 3 giờ chiều thứ Bảy ngày 1/6/2024.

"Nhưng đến sáng hôm thứ Bảy, tôi không liên lạc được với Huy Đức, cả điện thoại và mạng xã hội. Tôi cố gắng liên lạc ngay với vài người thân bên cạnh anh ấy và hiểu điều gì đang diễn ra," nhà văn Trần Thanh Cảnh thuật lại với BBC hôm 2/6.

Chương trình Cà phê thứ Bảy với khách mời là nhà báo Huy Đức diễn ra vào ngày 1/6 nhưng ông Huy Đức đã không có mặt

Sau khi chương trình Cà phê thứ Bảy kết thúc, nhà văn Trần Thanh Cảnh lại một lần nữa liên lạc với người bạn của mình nhưng đầu dây bên kia vẫn không nhấc máy.

Ông cũng nói thêm rằng, trong nhiều cuộc nói chuyện trước đây giữa hai người, cả hai đều đã trao đổi và lường trước khả năng ông Huy Đức "có thể sẽ bị bắt" và cho biết thêm:

"Lần gặp cuối cùng của tôi với Huy Đức là tại nhà riêng của tôi, khi chúng tôi cùng vài người bạn tổ chức uống rượu và ngắm hoa (tối thứ Tư tuần vừa rồi, ngày 29/5). Lúc chia tay chúng tôi có hẹn lại gặp lại nhau vào chiều thứ Bảy nhưng sáng sớm hôm qua tôi nhắn tin và gọi điện thoại đã không liên lạc được rồi," ông Cảnh kể lại.

Điều 331

Theo Điều 331 Bộ luật Hình sự (2015), “Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” được quy định như sau:

• Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
• Phạm tội gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Báo Tuổi Trẻ dẫn nguồn tin từ Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an cho biết ông Trương Huy San và ông Trần Đình Triển bị khởi tố theo Khoản 2, Điều 331. Khoản 2 có khung hình phạt tối đa là 7 năm tù.

Cơ quan An ninh cũng cho biết đang tiếp tục mở rộng điều tra, giải quyết vụ án theo quy định pháp luật và khuyến cáo người dân không nghe theo, chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng.

Trước ông Trương Huy San và ông Trần Đình Triển, nhiều nhà báo, luật sư, blogger, doanh nhân, nhà hoạt động từng bị điều tra, khởi tố theo Điều 331 chỉ vì những gì mà họ viết hoặc nói trên mạng xã hội.

Mới đây nhất, vào tháng 2/2024, nhà hoạt động, blogger Nguyễn Chí Tuyến, hay còn được biết đến với tên gọi Anh Chí, đã bị công an Việt Nam bắt theo Điều 331.

Một số cây viết như nhà báo Hàn Ni và nhóm Báo Sạch cũng đã bị truy tố theo điều luật này.

Nhóm ba luật sư từng tham gia bào chữa vụ "Tịnh thất Bồng Lai" cũng đã bị Công an tỉnh Long An truy tìm để điều tra theo Điều 331. Hiện ba luật sư này gồm ông Đặng Đình Mạnh, ông Nguyễn Văn Miếng và ông Đào Kim Lân đã tị nạn tại Mỹ.

Nữ doanh nhân nổi tiếng bị tuyên ba năm theo Điều 331 là Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đại Nam - bà Nguyễn Phương Hằng.

Vợ chồng ông Nguyễn Thái Hưng và bà Vũ Kim Hoàng - chủ kênh YouTube 'Nói bằng thực TV' - cũng lãnh án tù theo Điều 331.

Tại Việt Nam cũng đã có nhiều ý kiến từ luật sư đề nghị sửa đổi hoặc bãi bỏ Điều 331 vì những bất cập của điều khoản này.

Luật sư Ngô Anh Tuấn từng nói với BBC năm 2020, thời điểm nhà báo Trương Châu Hữu Danh của nhóm Báo Sạch bị khởi tố, rằng "những yếu tố cấu thành tội này rất mơ hồ".

"Cụ thể hai nội dung chính đều mơ hồ, không chứng minh được. Thứ nhất, về 'Lợi dụng quyền tự do dân chủ' , thì phải xem là ta đã dân chủ đến mức độ nào rồi và việc lợi dụng quyền này cụ thể là như thế nào."

"Thứ hai là về hậu quả 'xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước' , thì quyền và lợi ích hợp pháp đó là gì?"

"Với các tội phạm liên quan đến kinh tế thì còn đo đếm được qua mức thiệt hại từ hành vi mà bị can, bị cáo gây ra, còn những trường hợp như thế này người ta gần như không đo đếm được mà chỉ đưa ra nhận định chủ yếu dựa trên cảm quan cá nhân."

"Do đó, đa số những người bị bắt với cáo buộc vi phạm Điều 331 và một số điều khác liên quan đến an ninh quốc gia, thực tế chỉ do việc họ 'gõ bàn phím' , chứ không có hành vi nào thực sự gây nguy hại cho an ninh quốc gia như cáo buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền."

Năm 2022, bảy tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam và 79 trí thức đã đồng soạn thảo một kiến nghị yêu cầu bãi bỏ ba điều luật trong Bộ luật Hình sự năm 2015, gồm các điều 109, 117 và 331.

Những bài viết gai góc

Trước khi "biến mất", trên Facebook mang tên Truong Huy San có đăng tải bài viết “Những suy nghĩ không rời rạc” vào ngày 28/5, trong đó ông bình luận về các vấn đề pháp quyền tại Việt Nam và viết rằng việc tái lập các ban Đảng thời ông Nguyễn Phú Trọng là "một bước lùi về chính trị".

Bài viết này có đoạn:

"Tuy cảm phục mức độ liêm chính, về mặt vật chất của ông Nguyễn Phú Trọng, dân chúng vẫn chưa thấy các dấu hiệu chứng tỏ sẽ có 'Đổi mới II' trong nhiệm kỳ cuối của ông. Nếu cho đến ngày nghỉ hưu, ông không đưa ra được một lộ trình chính trị để đất nước dân chủ hơn, sự sạch sẽ của ông sẽ là vô nghĩa."

Đại tướng Tô Lâm làm Chủ tịch nước – Dọn đường cho chức Tổng bí thư?

Một bài viết khác gần đây có nhan đề "Một quốc gia không thể phát triển dựa trên sự sợ hãi" trên Facebook Truong Huy San nói về quyền lực của Bộ Công an trong hệ thống chính trị và điều hành nhà nước:

"Việt Nam đang duy trì một thể chế tương đồng với Trung Quốc. Việt Nam nên học Trung Quốc ở những điều họ đúng: Bộ trưởng công an không phải là ủy viên bộ chính trị. Có lẽ Đảng Cộng sản Trung Quốc coi công an là công cụ của bộ chính trị chứ không để bộ chính trị trở thành con tin của công an."

"Bộ Công an cũng không nên cấu trúc như hiện nay mà nên tách chức năng điều tra khỏi lực lượng cảnh sát..."

"Không có quốc gia nào có thể phát bền vững dựa trên sự sợ hãi. Tôi tin là giờ đây, Đại tướng Tô Lâm sẽ tư duy như một nguyên thủ chứ không phải tư duy như một người nắm chắc Bộ Công an, đặt quyền lợi quốc gia lên trên lợi ích của ngành," bài viết nêu.

Vào ngày 19/5, trước thềm họp thường kỳ Quốc hội khóa 15, Facebook Truong Huy San cũng có bài viết, trong đó lập luận rằng một người vừa làm chủ tịch nước vừa làm bộ trưởng Công an là trái với Hiến pháp.

Lúc bấy giờ, ông Tô Lâm đã được Đảng Cộng sản Việt Nam giới thiệu để Quốc hội bầu chủ tịch nước, trong khi ông vẫn chưa được miễn nhiệm chức bộ trưởng Công an và trong chương trình làm việc được công bố lúc bấy giờ của Quốc hội cũng không có nội dung miễn nhiệm này.

Tới ngày 21/5, Quốc hội mới thống nhất bổ sung vào chương trình nghị sự nội dung miễn nhiệm chức vụ bộ trưởng Công an đối với Chủ tịch nước Tô Lâm.

Bên cạnh những bài viết nói trên, Facebook Truong Huy San cũng nói đến rất nhiều các vấn đề khác như các cuộc chiến mà lịch sử chính thống Việt Nam ít nhắc đến hoặc nhắc không đầy đủ như Chiến tranh Biên giới 1979, Gạc Ma 1988, những bất cập của hệ thống nhà nước, pháp luật, chính sách của Việt Nam...

Nhà báo Huy Đức là ai?

Nhà báo Huy Đức khi còn làm báo và cả sau này là cây bút chính luận hàng đầu Việt Nam.

Ông tên thật là Trương Huy San, sinh 1962, quê quán tại Hà Tĩnh.

Ông từng tham gia trong quân đội với hơn 3 năm ở Campuchia trong giai đoạn chiến tranh giữa Việt Nam với chính quyền Khmer Đỏ.

Ông từng là phóng viên của báo Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Thời báo Kinh tế Sài Gòn.

Bút danh Huy Đức được công chúng biết đến nhiều trong thời gian ông làm báo Tuổi Trẻ.

Ông cũng từng làm cho tờ Sài Gòn Tiếp Thị và bị sa thải vào năm 2009 vì bài viết "Bức tường Berlin" mà ông đăng trên blog cá nhân.

Sau khi rời các cơ quan báo chí nhà nước, ông trở thành một cây viết chính trị-xã hội nổi tiếng trên mạng xã hội với bút danh Osin.

Năm 2012, ông nhận học bổng một năm của chương trình Nieman trao cho một số phóng viên tu nghiệp và nghiên cứu tại Viện Đại học Harvard.

Là tác giả sách, ông được biết đến với bộ sách Bên thắng cuộc ra mắt độc giả vào năm 2012. Tác phẩm gồm hai cuốn là Giải phóng và Quyền bính, với trọng tâm là những diễn biến chính trị tại Việt Nam từ những năm 1950, đặc biệt là từ năm 1975 đến cuối những năm 1990.

Nhà báo Huy Đức là tác giả bộ sách Bên thắng cuộc

Vào năm 2022, kỷ niệm 10 năm sách Bên thắng cuộc ra mắt, Ben Kerkvliet, một giáo sư hưu trí của Đại học Quốc gia Úc, viết cho BBC và khen ngợi rằng Bên thắng cuộc "tự nó là một thành tựu đáng khâm phục và sẽ vẫn là một đóng góp vô giá cho học thuật trong thời gian dài".

Nhà văn Trần Thanh Cảnh nói với BBC rằng bộ sách Bên thắng cuộc đã "bất tử cùng với lịch sử hiện đại của nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam".

"Những đóng góp của Huy Đức là vô giá cho văn hóa, lịch sử, văn học Việt Nam," ông chia sẻ với BBC News Tiếng Việt.

Bên cạnh sự nghiệp viết, ông Trương Huy San cũng được biết đến với nhiều hoạt động xã hội.

Ông tham gia điều hành chương trình Nhịp cầu Hoàng Sa nhằm hỗ trợ các gia đình tử sĩ, thương phế binh Hải chiến Hoàng Sa năm 1974 và các gia đình liệt sĩ, các cựu chiến binh, thương binh Trường Sa.

Gần đây, ông tham gia một số hoạt động trồng cây bảo vệ môi trường.

Nhà báo Huy Đức bị bắt giam, khởi tố; Các tổ chức nhân quyền quốc tế kêu gọi trả tự do

07/06/2024 - VOA

Các tổ chức nhân quyền, gồm CPJ, RSF và PEN America, đã lên tiếng kêu gọi Việt nam minh bạch về hành tung của nhà báo Huy Đức cũng như trả tự do cho ông.

Các tổ chức Bảo vệ Ký giả, Ân xá Quốc tế và Văn bút Mỹ đã lên tiếng kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam thả tự do cho nhà báo nổi danh Trương Huy San cũng như bỏ mọi cáo buộc đối với nhà báo có bút danh Huy Đức sau khi ông cho đăng tải những bài viết về tình trạng bất ổn chính trị hiện tại của đất nước.

Những lời kêu gọi này được đưa ra ngay trước khi tờ Tuổi Trẻ cho biết cơ quan an ninh điều tra đã ra khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam cựu nhà báo Trương Huy San hôm 7/6. Bộ Công an được tờ báo này dẫn lời nói rằng họ ra quyết định khởi tố vụ án “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” xảy ra tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố.

Một ngày trước khi có thông báo của Bộ Công an, ông Shawn Crispin, đại diện cấp cao khu vực Đông Nam Á của Tổ chức Bảo vệ Ký giả (CPJ) nói trong một thông báo rằng “Chính quyền Việt Nam cần ngay lập tức tiết lộ nơi họ đang giam giữ nhà báo Trương Huy San và trả tự do cho ông vô điều kiện.”

Trước khi bị bắt, nhà báo Huy Đức đăng tải những bài viết chỉ trích gay gắt và trực diện hai nhà lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam – Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Tô Lâm, người được bổ nhiệm vào chức vụ này hôm 22/5 sau khi dẫn dắt Bộ Công an.

Theo Tuổi Trẻ, kết quả điều tra ban đầu của Công an xác định ông Huy Đức đã có hành vi vi phạm pháp luật khi đăng các bài viết trên mạng xã hội Facebook xâm phạm lợi ích của Nhà nước và các tổ chức, cá nhân. Cơ quan điều tra an ninh cũng cho biết rằng họ đã bắt giữ và khởi tố Luật sư Trần Đình Triển của Đoàn Luật sư TP Hà Nội với cùng tội danh theo Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Theo cơ quan này được Tuổi Trẻ trích dẫn, nhà báo Huy Đức và LS Triển "đã thành khẩn khai báo, chấp hành các quy định tại nơi giam giữ".

Bộ Công an không cho biết họ bắt ông Huy Đức khi nào nhưng nhà văn Trần Thanh Cảnh cho VOA biết hôm 6/6, ông Huy Đức đã không đến tham dự buổi mạn đàm mà ông dự kiến là diễn giả ngày 1/6. Theo ông Cảnh, những người bạn và người dân sống cùng tòa nhà của ông Huy Đức ở Long Biên, Hà Nội, chứng kiến lực lượng của nhà chức trách đến khám nhà và đưa nhà báo này đi cùng ngày hôm đó.

Trang Facebook có hơn 350.000 người theo dõi của ông Huy Đức đã bị gỡ xuống kể từ khi ông bị bắt.

Một ngày trước khi Bộ Công an thông tin về việc bắt giữ ông Huy Đức, ông Shawn Crispin, đại diện cấp cao khu vực Đông Nam Á của Tổ chức Bảo vệ Ký giả (CPJ) nói trong thông báo đưa ra hôm 6/6 rằng “Chính quyền Việt Nam cần ngay lập tức tiết lộ nơi họ đang giam giữ nhà báo Trương Huy San và trả tự do cho ông vô điều kiện.”

Trước khi được bị bắt, nhà báo Huy Đức đăng tải những bài viết chỉ trích gay gắt và trực diện hai nhà lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam – Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Tô Lâm, người được bổ nhiệm vào chức vụ này hôm 22/5 sau khi dẫn dắt Bộ Công an.

Trong các bài viết được đăng trên trang Facebook cá nhân, ông Huy Đức, tác giả cuốn sách được xuất bản từ Mỹ “Bên Thắng Cuộc”, cho rằng sự phát triển của Việt Nam không thể dựa trên sự sợ hải và lưu ý đến vai trò Bộ trưởng Công an lâu năm của ông Tô Lâm.

Theo CPJ, ông Tô Lâm được nhiều người coi là ứng cử viên để thay thế ông Trọng, 80 tuổi, ở vị trí lãnh đạo hàng đầu khi nhiệm kỳ 5 năm thứ 3 chưa có tiền lệ của tổng bí thư Đảng kết thúc vào năm 2026.

“Các bài viết của nhà báo độc lập Huy Đức là nguồn thông tin vô giá giúp công chúng Việt Nam tiếp cận những thông tin bị chế độ Hà Nội kiểm duyệt,” ông Cedric Alviani, giám đốc Văn phòng châu Á của RSF, nói trong thông cáo đưa ra hôm 7/6. “Chúng tôi kêu gọi chính quyền Việt Nam thả ngay nhà báo này và phục hồi lại trang Facebook của ông.”

RSF nhận định rằng, ông Huy Đức là một nhà báo kỳ cựu sinh năm 1962, từng làm việc cho nhiều tờ báo hàng đầu của Việt Nam, nơi ông vạch trần hành vi lạm dụng quyền lực của các quan chức hàng trước khi ông bị cho thôi việc vào năm 2009 vì những bài viết chỉ trích của ông.

Ông Huy Đức cho đăng các bài viết độc lập về chính trị Việt Nam trên trang blog và mạng xã hội của ông, gồm Facebook, trước khi nhận học bổng Nieman để theo học tại Đại học Harvard vào năm 2012-2013.

Tổ chức Văn bút Mỹ (PEN America) cũng đưa ra quan ngại về thông tin ông Huy Đức bị các nhà chức trách bắt giữ hôm 1/6. Trong một tuyên bố đưa ra hôm 5/6, tổ chức này nói họ “quan ngại rằng ông Trương Huy San có thể bị nhắm tới vì những bài viết chỉ trích chính phủ Việt Nam.” Tổ chức có trụ sở ở New York chuyên cổ vũ cho tự do ngôn luận kêu gọi các nhà chức trách Việt Nam minh bạch về việc bắt giữ ông Huy Đức.

“Không thể buộc tội Trương Huy San vì quyền tự do ngôn luận,” PEN America nói.

Còn ông Crispin của CPJ kêu gọi Việt Nam “phải ngừng đối xử với các nhà báo như tội phạm và trả tự do cho tất cả các thành viên báo chí bị giam giữ oan trái.”

VOA đã gửi yêu cầu bình luận tới Bộ Ngoại giao về những lời kêu gọi của các tổ chức nhân quyền trên.

Theo RSF, từ năm 2016, Tổng bí thư Trọng đã đẩy mạnh đàn áp quyền được thông tin trong nước. Tổ chức có trụ sở ở Paris của Pháp cho rằng các nhà báo chỉ trích chế độ thường xuyên bị buộc tội “tuyên truyền chống nhà nước” hoặc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” và có thể bị kết án lên tới 20 năm tù. Năm 2021, nhà báo nổi danh Phạm Đoan Trang, người đạt giải tự do báo chí của RSF, bị kết án 9 năm tù vì tội “tuyên truyền chống nhà nước.”

Việt Nam bị xem là một trong những quốc gia bỏ tù nhiều nhà báo nhất thế giới, với ít nhất 19 người viết báo đang bị giam sau xong sắt tính đến ngày 1/12/2023, theo cuộc điều tra nhà tù toàn cầu hàng năm của CPJ. Quốc gia Đông Nam Á này bị xếp thứ 174/180 các quốc gia và vùng lãnh thổ trên Bảng Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới 2024 của RSF.

(Bản tin được cập nhật với tuyên bố của Bộ Công an qua Tuổi Trẻ)

VNTB - Nhà báo Huy Đức bị bắt

02.06.2024 7:43 - VNTB

Nguyễn Thị Sen

(VNTB) – Huy Đức bị bắt, cho tới lúc này cũng đã là đúng với quy trình khi chân lý và quyền lực thuộc về kẻ mạnh cùng đám đông hoang dã.

Lúc còn tự do, nhà báo Phạm Chí Dũng từng nói, cây bút báo tín hiệu Osin Huy Đức là một người dám viết nhiều chuyện cung đình nhưng không ai dám bắt. Nhưng chỉ sau 5 năm nhà báo Phạm Chí Dũng thụ án tù, vật đổi, sao dời, nhà báo Huy Đức đã bị bắt. Có lẽ Huy Đức sẽ bị truy tố theo điều 331 vì đã “mạo phạm” tới lãnh tụ và lãnh đạo cấp cao.

Giữa những thông tin được cho là phát ngôn của nhiều phe phái đang đấu đá kịch liệt tại Việt Nam, đã có dự đoán rằng Huy Đức sẽ là người xộ khám tiếp theo vì đã biết quá nhiều cũng như đã tới lúc thu lưới. Cô gái Đồ Long – Lê Nguyễn Hương Trà đã đưa tin Osin Huy Đức bị bắt và cơ quan điều tra đang tiến hành khám xét nhà riêng của ông.

Huy Đức một vài năm trở lại dường như không viết nhiều nữa mà dùng nhiều thời gian để đi trồng rừng hay đấu giá, quyên góp giúp thân nhân của những gia đình các chiến sĩ hy sinh ở Trường sa. Thỉnh thoảng, ông có vài bài viết trên Facebook được nhiều người chia sẻ, bình luận.

Những bài viết gần đây nhất của Huy Đức đã đụng chạm đến người quyền lực nhất Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng. Trong bài đăng đề cập đến “Đức trị hay Pháp trị”, Huy Đức nêu đích danh Nguyễn Phú Trọng và chỉ trích việc chống tham nhũng nửa vời cũng như sự bất lực trong quản trị quốc gia của ông Trọng tuy có bày tỏ sự cảm phục đối với Tổng Bí Thư về lối sống liêm khiết. Huy Đức cũng thẳng thừng cho rằng “tấm gương đạo đức” của ai đó cũng không có ích gì trong quản trị quốc gia mà là thể chế.

“Những người biết chuyện cung đình đánh giá cao sự giữ gìn của ông Nguyễn Phú Trọng và vợ con ông [ít nhất là cho đến nay]. Nhưng, quản trị quốc gia [trong đó có chống tham nhũng] phải bằng thể chế chứ không thể trông chờ vào “tấm gương đạo đức” của một vài cá nhân hay việc bắt bớ, loại bỏ một vài con sâu chúa.

Tuy cảm phục mức độ liêm chính, về mặt vật chất, của ông Nguyễn Phú Trọng, dân chúng vẫn chưa thấy các dấu hiệu chứng tỏ sẽ có “đổi mới II” trong nhiệm kỳ cuối của ông. Nếu cho đến ngày nghỉ hưu, ông không đưa ra được một lộ trình chính trị để đất nước dân chủ hơn, sự sạch sẽ của ông sẽ là vô nghĩa.”

Bài viết đã có từ năm 2016, nhưng tới nay những dự báo của Huy Đức đã thành sự thật. Chỉ hô hào đạo đức cùng giữ thân trong sạch, công cuộc đốt lò của ông Trọng chỉ là hớt váng trên mặt để mị dân mà không giải quyết gì được vấn đề gốc rễ. Khai quật lại bài cũ ý cũ, Huy Đức đã tiếp rượu cũ cho người ta có cớ bắt mình trong giai đoạn nhạy cảm này.

Một bài đăng khác cách đây 2 ngày về cựu Tổng Thống Trump bị tuyên bố có tội với tất cả 34 tội danh, trong đó Huy Đức cho rằng “Chúng ta đang sống trong một thời đại mà khi những kẻ thô bạo và vô liêm sỉ nhất, chỉ vì quyền lực cá nhân, cũng có thể biến một nền dân chủ như nước Mỹ trở thành đám đông hoang dã.”

Nhiều người cho rằng đây là Huy Đức mượn Tây để nói Đông trong khi không ít những người khác miệt thị người viết vì đã dám “mạo phạm” ông Trump của họ. Tuy nhiên có lẽ Huy Đức thật đang mắng tân Chủ Tịch Nước Tô Lâm, mới tuyên thê, chưa ngồi nóng ghế.

Nhưng thật ra Huy Đức mắng không sai. Tô Lâm đúng là thô bạo khi còn là tướng công an đã chỉ huy rất nhiều vụ bắt bớ, tấn công dân thường mà không hề có đối thoại. Tô Lâm cũng thuộc hạng vô liêm sỉ bậc nhất khi sẵn sàng vi phạm luật pháp quốc tế để đạt được mục đích chính trị, thậm chí trở thành kẻ bị truy tố ở Slovakia.

Với chức danh nguyên thủ quốc gia, Tô Lâm sẽ phải tiếp khách nước ngoài với “cái phốt” vi phạm luật quốc tế và là kẻ đang bị truy tố. Đám đông hoang dã bỏ phiếu gần 100% tán thành Tô Lâm làm Chủ tịch nước cũng vô liêm sỉ không kém. Chỉ một câu thôi, Huy Đức đã vỗ hết mặt các ban bệ trên tầng cao. Huy Đức bị bắt, cho tới lúc này cũng đã là đúng với quy trình khi chân lý và quyền lực thuộc về kẻ mạnh và đám đông hoang dã.

Nhà báo Huy Đức bị bắt

02.6.2024 - Mạnh Kim

Hình trên mạng

Cách đây vài tháng, tôi nhận được cuộc gọi của anh T. Anh cho biết, một nguồn khả tín của anh báo rằng danh sách bị bắt trong năm nay có tên Huy Đức. Không chỉ có tên, Huy Đức còn nằm ở đầu bảng. Do vậy, việc bắt Huy Đức chỉ là vấn đề thời điểm. Tôi tin Huy Đức nhận thức rõ mức độ đe dọa cá nhân mình.

Cùng với Huy Đức, danh sách còn có vài người khác, trong đó có XXX. Không thân với Huy Đức và cả với XXX, anh T. muốn tôi nhắc với XXX rằng phải cẩn thận. Cá nhân tôi không thân Huy Đức. Trước giờ tôi chỉ gặp vài lần, trong đó có một số buổi chiêu đãi ngoại giao của các lãnh sự quán ở Sài Gòn. Do đó, tôi đã không nói gì với Huy Đức.

Vả lại, một người có quá nhiều nguồn như Huy Đức, từ công an, quân đội đến tình báo và cả các nhân vật chóp bu trong hệ thống, hẳn nhiên anh ấy biết nhiều hơn rất nhiều mà những gì “bên ngoài” biết về anh ấy. Tuy nhiên, tôi báo tức thời cho XXX, thậm chí còn nhắn thêm với vài bạn thân của XXX, để cùng đánh động rằng sự việc thật sự rất nghiêm trọng, rằng đang có một làn sóng bắt bớ nhằm vào những người “mặc định” được xem là “bất khả xâm phạm”.

Quen thuộc với cách thức làm việc của an ninh (dựa vào việc quan sát đối tượng bị bắt, lý do được nêu khi bị bắt và thời điểm bị bắt), có một lúc, tôi tin rằng có một số người chắc chắn không bao giờ bị an ninh đụng đến.

An ninh thường chỉ nhắm vào những người hoạt động có tổ chức (cho dù “tổ chức” ở đây là một nhóm rất nhỏ), những người công khai kêu gọi cổ xúy hoạt động xã hội dân sự, những người có liên lạc với các tổ chức nước ngoài; và những người gặp gỡ viên chức ngoại giao phương Tây khi họ đến để tìm hiểu về tình trạng nhân quyền Việt Nam. Với những “đối tượng” độc lập, dù sức ảnh hưởng mạnh như thế nào, chỉ lên tiếng bày tỏ quan điểm, chủ yếu là cảm xúc nhiều hơn là lý lẽ và lập luận chạm đến hệ thống, thì “an toàn”.

Tuy nhiên, vài năm gần đây, dường như cách thức làm việc của an ninh và công an bắt đầu thay đổi. Đối tượng họ nhắm đến rộng hơn. Mức độ nguy hiểm đe dọa cao hơn. Chẳng ai có thể an toàn được nữa. Nếu lúc trước người ta chuẩn bị dư luận kỹ hơn trước khi ra tay bắt người, bây giờ họ trở nên bất chấp. Thái Văn Đường thậm chí bị bắt cóc ở Thái Lan. Trước khi được giới ngoại giao Đức can thiệp và đưa sang Đức an toàn, Nguyễn Tiến Trung cũng phát hiện mình bị theo dõi ở Thái Lan. Trước đó, khi còn ở Sài Gòn, dù hạn chế hoạt động tối đa, thậm chí đến mức “zero”, Nguyễn Tiến Trung vẫn bị dọa dẫm.

Điều đó cho thấy, “mới” cũng như “cũ”, còn “hoạt động” hay không, gần như bất kỳ đối tượng nào có “tiền án chính trị” cũng đều có khả năng bị bắt. Và người ta muốn bắt, chứ không phải chỉ giám sát và theo dõi. Thậm chí người ta sẵn sàng bắt những người mà không ai tin có thể bị bắt. Bắt với những quy kết rất không rõ ràng.

Khi nghe tin về “danh sách 2024”, do vậy, tôi đã không còn hồ nghi - về sự bất khả xâm phạm của một số người mà tôi từng tin họ không thuộc đối tượng mà an ninh cần bắt. Nếu trước kia, tôi tin rằng an ninh luôn cân nhắc vấn đề dư luận, sự “rúng động dư luận”, tác động và ảnh hưởng của sự việc, không chỉ với xã hội trong nước mà còn với cả phản ứng nước ngoài; thì bây giờ, tôi thấy rằng “niềm tin” này không còn “có cơ sở”. Bây giờ, dư luận đối với chính quyền không còn ý nghĩa gì. Cả nước đang sống trong sợ hãi. Chính sách khủng bố người dân bằng sự sợ hãi đã thành công gần như tuyệt đối.

Dư luận nước ngoài cũng không còn đủ mạnh để ảnh hưởng đến Việt Nam. Trong cái gọi là thế giới toàn cầu và những ảnh hưởng ràng buộc toàn cầu, không còn có sự hiện diện của vấn đề nhân quyền. Với Mỹ lẫn EU, việc lên tiếng trước những vụ vi phạm nhân quyền ngày càng giống một hành động mang tính chiếu lệ. Việt Nam đang là một trong những trọng tâm của Mỹ trong bản thiết kế chính sách đối ngoại mà Hà Nội được dùng làm đối trọng với Trung Quốc.

Chẳng ai còn mặn mà thật sự với chuyện nội bộ Việt Nam. Phạm Đoan Trang, Phạm Chí Dũng, Nguyễn Lân Thắng, thậm chí Trần Huỳnh Duy Thức… chỉ là những cái tên, rất cô độc, như là những con chữ lẻ loi, nằm trong bản báo cáo tình trạng nhân quyền Việt Nam. Họ không còn hiện diện trên bàn làm việc chính sách của giới chức ngoại giao giữa Việt Nam với thế giới bên ngoài.

Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (Committee to Protect Journalists) cho biết, thời điểm hiện tại, ít nhất 19 nhà báo trong nước đang bị giam. Hai người bị bắt trong năm 2024 là Nguyễn Chí Tuyến và Nguyễn Vũ Bình. Freedom House cho biết thêm, ít nhất 60 blogger và nhà hoạt động đã bị kết tội “làm, tàng trữ và phát tán tài liệu chống nhà nước” kể từ năm 2018. Và theo đánh giá và xếp hạng của Reporter Without Borders, Việt Nam hiện nằm ở vị trí 174/180 trong bảng chỉ số về tự do ngôn luận - tệ hơn cả Nga (162/180) và Trung Quốc (172/180).

Bây giờ, không ai còn có thể “an toàn”, cho dù là người của phe nhóm hay là một người độc lập không dính dáng bất kỳ tổ chức nào, kể cả tổ chức phi chính phủ. Đã và sẽ không còn tiếng nói phản biện nào nữa. Không còn tư duy phản biện nào nữa, cho dù ý thức công dân vẫn mãnh liệt, và vẫn không thôi khát khao một tương lai sáng sủa hơn. Đất nước đang chìm hay đi lên, tự mỗi người đều có câu trả lời.

Bình luận của Khanh Hung

HĐ đã biết là mình sẽ bị bắt. Vì vậy, HĐ đã chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống này. HD đã nhiều lần trả lời bạn bè, nếu sợ bị bắt thì tôi đã không trở về sau khi xuất bản Bên Thắng Cuộc. Khác với những nhà hoạt động khác, HĐ tin rằng thể chế hiện tại phải được thay đổi, nhưng không phải bằng lực lượng bên ngoài, mà bằng bộ phận tinh hoa, tri thức và lương tri trong đảng CS. Vì vậy, tất cả những bài chính luận phản biện của HĐ đều có nội dung và mục đích này. Theo tôi, việc bắt giữ truy tố HĐ là một yếu tố tích cực cho cá nhân HĐ, sẽ là một điểm quyết định thay đổi lập trường chính trị và vị trí của HĐ đối với tiến trình hướng đến dân chủ của xã hội VN. VN cần những con người có tri thức, trí tuệ và bản lĩnh như HĐ.